SHARE

Càng đi sâu tự hỏi về “ý nghĩa của cuộc sống” có thể khiến bạn càng tin vào một điều gì đó nặng nề, lạ lùng hoặc có chút ngây thơ.
Đôi khi, người ta hay nói một cách u sầu, xung hấn và hoài nghi – rằng “cuộc sống thật vô nghĩa”.

Có hai lý do thường dùng lý giải cho điều này. Điều đầu tiên liên quan đến niềm tin tôn giáo. Từ xa xưa, chúng ta cho rằng cuộc sống của nhân loại được tạo ra bởi các đấng tối cao. Mỗi tôn giáo thờ phụng đấng tối cao của họ và sống theo những gì được dạy bảo. Dần dần, khi khoa học phát triển, niềm tin tôn giáo thu hẹp trong phạm vi nhỏ những người tín đạo, phần lớn thế giới tư duy duy vật bắt đầu đặt câu hỏi về sự xuất hiện và ý nghĩa của cuộc sống.

Khoa học hiện đại là nguyên nhân thứ hai của cuộc khủng hoảng hiện tại về ý nghĩa sống. Các nhà khoa học cho chúng ta biết rằng sự tồn tại là có ý nghĩa, và rằng nó xuất hiện từ sự tương tác ngẫu nhiên của vật chất. Nhưng trong một phạm vi hạn hẹp hơn, đối với con người cũng như mọi sinh vật khác, ý nghĩa của cuộc sống là sự sống còn và sự truyền tải thông tin di truyền. Nghe có vẻ đúng đắn và đồng thời thật vô vị và xáo rỗng.

Việc chúng ta tự vấn về ý nghĩa cuộc sống là vô cùng cần thiết. Mỗi người đều cần nhận thức đúng về giá trị tồn tại của bản thân để sống một cuộc đời xứng đáng. Cần khẳng định rằng, ta không thể tìm được ý nghĩa cuộc sống bên ngoài chính bản thân ta. Không có bất kỳ ý nghĩa khách quan nào được viết trên những vì sao, trong sách thánh hay một chuỗi DNA.

Dường như mọi người thường than phiền rằng cuộc sống thiếu ý nghĩa khi họ trải qua cảm giác thất vọng, nhàm chán hay không cảm nhận được giá trị bản thân.
– Bạn đang ở trong mối quan hệ, nhưng trải nghiệm mãnh liệt ban đầu đã không còn nữa. Bạn dường như không còn nói nhiều về những điều quan trọng hoặc chia sẻ cảm giác dễ bị tổn thương hay những ý tưởng. Cảm giác này, giống như bạn thường gọi, thật “vô nghĩa”. Hoặc giả bạn vẫn đang độc thân và dù có rất nhiều bạn bè, mỗi khi gặp gỡ họ, cuộc trò chuyện dường như nông cạn và tầm thường.
– Bạn đang học đại học để lấy bằng. Bạn đã đăng ký tham gia một khóa học vì thường cảm thấy bối rối về việc mình là ai và mình muốn gì. Bạn nghĩ rằng việc đọc sách và đi thuyết trình sẽ làm sáng tỏ mọi thứ, nhưng chủ đề thì ngu xuẩn và chẳng liên hệ gì với mớ bòng bong của bạn. Bạn cảm thấy thật vô nghĩa.
– Bạn đang làm việc trong một công ty có lợi nhuận lớn và kiếm được một khoản tiền kha khá hàng tuần, nhưng công việc đó dường như không quan trọng. Với bạn, điều đó nghĩa là: dường như bạn không tạo ra bất kỳ sự khác biệt lớn nào đối với cuộc sống của bất cứ ai và cũng không có phần sâu sắc nào bên trong bạn có thể cống hiến, hay kết hợp vào công việc. Robot cũng có thể làm tốt một việc như vậy.

Xâu chuỗi những điều này, chúng ta có thể bắt đầu suy luận một lý thuyết về ý nghĩa cuộc sống.

Ý nghĩa được tìm thấy trong ba hoạt động cụ thể: Giao tiếp, Thấu hiểu và Phục vụ.

Đầu tiên hãy nhìn vào việc giao tiếp. Về bản chất, chúng ta là những cá thể độc lập và những khoảnh khắc ý nghĩa nhất trong đời ta là khi được kết nối với người khác: với người ta yêu, là khi chúng ta thổ lộ với nhau những sâu thẳm thầm kín nhất của thể xác và tâm hồn; hoặc khi chúng ta kết bạn với nhau bởi niềm tin to lớn với đối phương về việc chia sẻ những điều riêng tư trong cuộc sống.

Trên chuyến đi đến một miền đất mới, khi chúng ta bắt đầu trò chuyện với một người lạ và cảm thấy xúc động bởi vượt qua được rào cản ngôn ngữ và văn hóa. Hoặc khi ta bị thu hút bởi những cuốn sách, bài hát, hay những bộ phim, chúng chạm tới những cảm xúc sâu nhất trong ta mà trước đó ta chưa từng được chứng kiến một cách rõ ràng và xinh đẹp như vậy.

Cùng với giao tiếp, ý nghĩa xuất hiện thông qua sự thấu hiểu. Đó cảm giác vui sướng mỗi khi chúng ta sửa chữa sai lầm và giải quyết mớ hỗn độn của chính ta hoặc của thế giới này. Chúng ta có thể là các nhà nghiên cứu khoa học, nhà kinh tế học, nhà thơ hay bệnh nhân đang điều trị tâm lý; niềm vui trong các hoạt động của chúng ta đều bắt nguồn từ năng lực hình dung và thấu hiểu tổn thương qua mỗi lần trải nghiệm những điều mới lạ.

Thứ ba, là sự phục vụ. Một trong những điều có ý nghĩa nhất chúng ta có thể làm là phục vụ những người khác, cố gắng cải thiện cuộc sống của họ bằng cách giảm bớt các nguồn đau khổ và tạo ra những nguồn vui mới. Mỗi ngày ta nhận thức được ý nghĩa công việc ta hoặc những người khác đang làm, giúp tạo nên điều khác biệt tuy khiêm tốn nhưng đích thực cho cuộc sống của mọi người, như việc giúp họ ngủ ngon hơn, tìm chìa khóa cho họ hoặc gây ấn tượng thẩm mỹ với họ qua đồ nội thất trang nhã hoặc giai điệu hài hòa. Hoặc có thể đơn giản là giúp đỡ bạn bè, chăm sóc gia đình, hay phục vụ cho hành tinh của chúng ta.

Chúng ta thường được khuyên hãy nghĩ cho bản thân mình. Nhưng khoảnh khắc ta thấy cuộc đời có ý nghĩa nhất là khi vượt qua cái tôi cá nhân và đặt mình vào việc phục vụ người khác – hoặc phục vụ hành tinh này. Cần nói thêm rằng, để thực sự cảm thấy việc phục vụ có ý nghĩa, nó phải được đồng bộ với sự thích thú tự nhiên và chân thành của chúng ta. Không phải tất cả mọi người đều tìm thấy ý nghĩa trong nghề y, làm công tác xã hội, vũ công ba-lê hay nghề thiết kế đồ họa. Ta cần hiểu rõ về bản thân nhằm tìm ra con đường hợp lý để phục vụ xã hội.

Mang theo những suy nghĩ như vậy, chúng ta sẽ tiến gần hơn đến một cuộc sống giàu ý nghĩa. Ý nghĩa của cuộc sống là để theo đuổi sự phát triển của con người thông qua giao tiếp, hiểu biết và phục vụ.

Và để đạt được điều đó, chắc chắn có rất nhiều việc phải làm.

Chúng ta cần tạo mối quan hệ với những người khác: không nhất thiết là những mối quan hệ lãng mạn (đã quá mức trong xã hội), mà là liên kết để chia sẻ những điều quan trọng. Nó có thể là sự kết nối với những bài hát hoặc trang sách.

Chúng ta cũng cần có một nền văn hoá giúp ích cho sự hiểu biết về bản thân và thế giới. Đối nghịch với điều này là một xã hội đang bị bao vây bởi các phương tiện truyền thông đại chúng gây nhiễu loạn thông tin hoặc môi trường học thuật cổ súy những nghiên cứu nhàm chán vô hồn.

Và cuối cùng chúng ta cần phải có môi trường làm việc tốt, có nghĩa là một thế giới trong đó các doanh nghiệp và tổ chức không chỉ hướng đến lợi nhuận, mà còn hỗ trợ và cải thiện phẩm chất con người. Ngoài ra, chúng ta cần giúp mọi người khám phá ra ‘giai điệu nội tâm đặc biệt’ của riêng mình để đưa vào công việc của họ, để mỗi người không chỉ phục vụ cho người khác, mà còn phục vụ theo cách họ thích.

Đáng buồn là, còn khá nhiều rào cản trên con đường tạo nên cuộc sống có ý nghĩa.

Truyền thông nhấn mạnh quá nhiều vào tình dục, thiếu hiểu biết về tình bạn, thiếu kết nối với láng giềng hay thiếu văn hoá nuôi dưỡng tâm hồn. Với mỗi cá nhân, đó là sai khuyết trong cảm xúc khiến họ sợ đến gần người khác.

Về nhận thức, đó là thiếu phương tiện truyền thông tốt, những hoài nghi về nội tâm và chu trình trị liệu tâm lý, một thế giới học thuật hào nhoáng và thiếu sự kết nối.

Và ở khía cạnh “phục vụ”, đó là mối quan ngại quá mức về tiền bạc của mỗi cá nhân và các công ty đặt trọng tâm vào lợi ích tài chính hơn nhu cầu thực sự của người khác. Đó là quá nhiều hệ thống trong đó mỗi cá nhân đánh mất chính mình và không thể nhìn thấy tác động của họ với công việc. Và ở mỗi người, nó có thể là sự nhút nhát bên trong, tính thực dụng hoặc tinh thần chạy theo bầy đàn, điều này ngăn cản người ta tìm hiểu chính mình và tài năng đích thực của mình.

Để xây dựng một thế giới có ý nghĩa hơn, chúng ta phải đặt trọng tâm vào việc giáo dục nhân cách, về cộng đồng, về văn hoá nội tâm và xây dựng một xã hội kinh tế trung thực hơn.

Có thể bạn đang thấy cuộc sống vô nghĩa, nhưng chính điều đó giúp bạn đi tìm những giá trị sống cho chính mình, góp nhặt mỗi ngày để tạo nên một cuộc sống giàu ý nghĩa.

Nguồn: The Book Of Life

Facebook Comments